Đánh thức du lịch từ cảnh sắc quê nhà

Một góc chợ nổi Long Xuyên. Ảnh: GIA KHÁNH

Ở vùng quê Nam Bộ, vẻ đẹp tự nhiên thường gắn với nhịp sống đời thường. Mỗi mùa nước, mùa hoa hay phiên chợ đều có thể trở thành một “sản phẩm du lịch” đặc biệt. Đơn cử như tuyến đường hoa ô môi ở xã Nhơn Hội. Vào khoảng tháng 3 - 4 hằng năm, khi những hàng ô môi đồng loạt trổ bông, cả tuyến đường được nhuộm màu hồng dịu dàng. Không cần quá nhiều sự sắp đặt, chính vẻ đẹp mộc mạc ấy đã thu hút nhiều người đến chụp ảnh, tham quan. Bà Trần Thị Hồng (66 tuổi), ngụ xã Khánh Bình hào hứng trong chiếc áo dài nói: “Nghe nói về con đường hoa này lâu rồi, nhưng nay tôi mới có dịp ghé cùng bạn bè. Quả thật, vẻ đẹp này xứng đáng để tôi bỏ công sức đến chụp ảnh, check in!”.

Tận dụng cơ hội này, người dân địa phương mở các điểm bán nước giải khát, đặc sản quê dọc theo con đường nhỏ. Ông Phan Văn Phú (50 tuổi), ngụ xã Nhơn Hội rất am hiểu về con đường dài 4km này. Ông chứng kiến từ lúc hàng cây ô môi được trồng đến khi trưởng thành, ra hoa, kết trái. “Tính ra, hoa ô môi rực rỡ mới 3 năm nay thôi. Mỗi lần hoa nở chỉ vài tuần, lỡ hẹn đi xem phải đợi sang năm. Thấy mọi người ghé tham quan đông quá, tôi đưa chiếc xe kem vào “ké mùa”. Khách mua đông, xe kem đầy rồi vơi, vui lắm!”, ông Phú chia sẻ.

Dần dần, mùa hoa ô môi trở thành mùa mưu sinh ngắn ngủi nhưng khả quan của bà con quanh vùng. Ngoài xe kem của ông Phú, còn nhiều xe giải khát, ẩm thực vãng lai khác, khiến cả góc đường quê nhộn nhịp dưới sắc hoa. Chỉ cần những dịch vụ giản dị nhưng thân thiện, du khách sẽ có thêm trải nghiệm, người dân cũng có thêm nguồn thu nhập. Trong tương lai, dịch vụ giữ xe, cho thuê áo bà ba, khăn rằn, nón lá, áo dài hoặc tổ chức gian hàng nhỏ giới thiệu sản vật địa phương… nên được xem xét tổ chức, để du khách lưu lại lâu hơn, trải nghiệm phong phú hơn.

Một ví dụ khác là văn hóa chợ nổi Long Xuyên, nét sinh hoạt đặc trưng của miền sông nước khá hoang sơ, không có sự sắp đặt trước. Cảnh mua bán trên xuồng, ghe mỗi buổi sớm tạo nên không gian rất riêng, gợi nhớ ký ức thuở xưa. Những chiếc ghe chở đầy trái cây, củ, quả treo cây bẹo để giới thiệu mặt hàng, tiếng gọi nhau í ới giữa dòng sông… tạo nên bức tranh sống động mà nhiều du khách muốn được tận mắt chứng kiến. Người dân địa phương vừa mưu sinh như nghề đã sẵn có bao năm nay vừa tham gia làm du lịch cộng đồng như chở khách tham quan chợ, bán thức ăn sáng trên sông, hay kể cho du khách nghe về đời thương hồ… Nhưng trên hết, chính sinh hoạt thường ngày của họ cũng có thể trở thành trải nghiệm hấp dẫn.

Nắng chiều dần nhạt, định về nghỉ ngơi, nhưng nghe khách gọi, ông Nguyễn Văn Cho (64 tuổi), ngụ phường Long Xuyên kiên nhẫn ngồi đợi ở bến đò Ô Môi. Cứ mỗi chuyến đưa khách qua lại dòng sông Hậu, ông nhận vài trăm ngàn đồng. Dòng sông và chiếc ghe nuôi sống gia đình ông gần 40 năm, hỏi sao không thương, không quý! “Khách hay hỏi thăm về chợ nổi, về cù lao Ông Hổ, về nhịp sống ở bến đò… Biết đến đâu, tôi kể đến đó, đóng vai hướng dẫn viên không chuyên. Ngoài tôi còn 5 - 7 người khác cùng hành nghề đưa đò lâu năm trên chợ nổi. Chỉ mong địa phương quan tâm phát triển du lịch sông nước phù hợp để chợ nổi thu hút du khách, mang lại sinh kế cho người dân sống dựa vào chợ nổi”, ông Cho bày tỏ.

Tuy nhiên, để làm du lịch từ chính cảnh sắc quê mình, điều quan trọng nhất là giữ được bản sắc. Du khách thường tìm đến khung cảnh dân dã, miệt vườn không phải vì sự hào nhoáng mà vì vẻ đẹp mộc mạc, chân thật của đời sống địa phương. Vì vậy, bài toán khó đặt ra là người dân cần giữ gìn môi trường, bảo vệ cảnh quan tự nhiên, hạn chế rác thải và tránh việc thương mại hóa quá mức, làm mất đi vẻ đẹp vốn có. Bên cạnh đó, sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng rất cần thiết. Khi có quy hoạch hợp lý, hướng dẫn cách làm du lịch, tập huấn kỹ năng phục vụ khách và quảng bá hình ảnh địa phương, những mô hình du lịch nhỏ lẻ của người dân sẽ dần phát triển bền vững.

Trải nghiệm cảnh sắc quê hương, tôi nghĩ du lịch không phải là điều gì xa vời, có thể bắt đầu từ một ly nước mát bên đường hoa, một chuyến lênh đênh trên sông lúc bình minh, hay một câu chuyện chân tình về cuộc sống miền Tây dung dị. Chính từ những điều nhỏ bé ấy, du lịch cộng đồng có thể lớn lên một cách tự nhiên, vừa mang lại sinh kế cho người dân vừa giúp giá trị của miền đất được lan tỏa bền lâu.

GIA KHÁNH