Dưới làn nước biển Hòn Chông

Một vòng sóng tròn vừa loang ra trên mặt biển Hòn Chông. Dưới làn nước trong, một người lặn biển đang lần theo những khe đá để tách từng con hàu bám chặt vào đá. Trên bờ kè đá, một người đàn ông đứng nhìn ra biển rồi chỉ tay nói: “Ổng đó, thằng Sáu. Mới lặn xuống đó”.

Người đàn ông ấy là Dương Mới Út (46 tuổi), ngụ ấp Ba Trại, xã Kiên Lương. Anh giải thích người bạn đi cùng đã xuống nước trước, “Ổng lặn chừng một phút là ngoi lên lấy hơi rồi lặn tiếp”. Từ bờ nhìn ra chỉ thấy những vòng sóng nhỏ lan ra rồi tan dần. Nhưng dưới làn nước kia, người thợ lặn đang lần mò từng khe đá để tìm kế sinh nhai.

Sáng ở bãi biển Hàng Dương

Buổi sáng ở bãi biển Hàng Dương mang vẻ hiền lành đặc trưng của vùng biển Tây. Gió từ ngoài khơi thổi vào mang theo vị mặn dịu. Mặt nước chỉ gợn những vòng sóng nhỏ. Từ bãi biển nhìn ra xa thấy Hòn Phụ Tử đứng lặng giữa biển trời xanh biếc. Ngoài khơi là những cụm đảo đá lớn nhỏ nằm rải rác. Vài chiếc ghe câu chòng chành theo nhịp sóng nhẹ.

Tác giả trò chuyện cùng anh Dương Mới Út (bên phải). Ảnh: LÃNG NHÂN

Trước đó, tôi gặp anh Út ở một quán cà phê nhỏ ven con đường dẫn xuống bãi biển. Chị chủ quán gọi theo khi anh vừa nổ máy xe: “Anh Út hôm nay đi lặn sớm vậy hả”. Anh quay lại cười rồi chạy xe thẳng ra hướng biển.

Tôi hỏi chị chủ quán: “Anh đó đi lặn tìm gì vậy chị?”.

Chị trả lời: “Lặn bắt hàu, cua đá, cá mang ếch đó. Nghề kiếm sống của mấy ổng mà”.

Câu trả lời ngắn gọn khiến tôi tò mò nên đi theo con đường nhỏ ra bãi biển.

Trên bãi cỏ gần bờ kè đá, anh Út ngồi nhìn ra biển. Bên cạnh là chiếc thùng nhựa bạc màu đã theo anh nhiều năm. Anh chỉ tay vào chiếc thùng rồi nói: “Hôm nay đầy cái thùng này tôi mới về”.

Tôi hỏi: “Thùng này khoảng mười ký hải sản hả anh?”.

Anh cười lắc đầu: “Hơn hai chục ký đó”.

“Nếu đầy thùng chắc bộn tiền lắm?”, tôi hỏi tiếp.

Anh gật đầu: “Đầy thùng là hơn 1 triệu đồng”.

Anh Út kể, trước đây anh sống ở Minh Lương, huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang - gọi đầy đủ trước khi thực hiện việc sáp nhập tỉnh, xã, bỏ cấp huyện. Sau khi lập gia đình, anh về ấp Ba Trại, xã Bình An, huyện Kiên Lương nay là ấp Ba Trại, xã Kiên Lương sinh sống rồi gắn bó với nghề lặn biển hơn 20 năm.

Anh nói: “Ngày nào không đi lặn thấy buồn lắm”.

Tôi hỏi: “Buồn vì nhớ biển hả anh”.

Anh cười lớn: “Không phải nhớ biển đâu. Không đi lặn là không có tiền?”.

Anh cười nhưng ánh mắt vẫn hướng ra phía biển. Anh kể, con trai lớn trúng tuyển nghĩa vụ quân sự, vừa lên đường nhập ngũ. Đứa nhỏ đang học. Tiền học, tiền sách vở của con, tiền sinh hoạt của gia đình phần lớn trông vào những chuyến lặn biển. Anh nói: “Có bữa biển động nghỉ mấy ngày là trong nhà thiếu trước hụt sau”.

Mưu sinh từ những chuyến lặn

Theo anh Út, mỗi ngày đi lặn ít nhất cũng kiếm được khoảng 300.000 đồng. Những hôm trúng mánh có thể được 500.000 - 700.000 đồng. Có hôm may mắn kiếm được hơn 1 triệu đồng. Anh nói: “Có bữa gặp bãi hàu nhiều, lặn mấy tiếng đồng hồ là đầy thùng”.

Những con hàu bám chặt vào đá. Người thợ lặn phải dùng tay tách ra từng con. Đá biển sắc như dao. Anh đưa bàn tay chai sần ra trước mặt tôi. Trên các ngón tay là nhiều vết sẹo nhỏ. Anh nói: “Đá dưới nước bén lắm. Hàu cắt tay là chuyện thường”.

Một lúc sau, người thợ lặn ngoài biển ngoi lên. Anh Út chỉ tay ra rồi nói: “Thấy không, Sáu đó”.

Người đàn ông ngoài biển hít sâu vài hơi rồi lại lặn xuống.

Anh Út giải thích: “Lặn riết quen. Mỗi lần nín thở cỡ một phút”.

Ở vùng biển Kiên Lương có khá nhiều người làm nghề lặn như vậy. Mỗi người thường có những bãi đá quen thuộc để kiếm ăn. Anh Út chỉ tay ra biển rồi nói: “Làm nghề này phải biết nhìn con nước”. Theo anh, khi nước trong và biển lặng thì hải sản ra ăn nhiều. Anh bảo: “Nước đục là khó kiếm lắm”.

Nhưng lớp thanh niên bây giờ ít ai muốn theo nghề lặn biển. Anh nói: “Nghề này cực nên tụi nhỏ giờ ít theo”.

Ở nhà, vợ anh Út mua bán lặt vặt. Những hôm biển động không đi lặn được, anh ở nhà coi hàng phụ vợ hoặc vá lại túi lưới. Còn rảnh rang hơn thì rủ đám bạn lặn lai rai chờ con nước. Anh kể: “Vợ tôi quen rồi. Sáng thấy tôi xách thùng đi là biết bữa đó xuống biển. Còn tôi ra khỏi nhà mình không là hiểu đám tụi tôi tụ tập. Đàn ông mà, cũng phải có lúc thư thả với bè bạn khi ở không. Bả cũng không trách”.

Tôi hỏi anh mong muốn điều gì cho các con. Anh Út suy nghĩ một lúc rồi nói: “Tôi chỉ mong thằng lớn hoàn thành xong nghĩa vụ quân sự tìm được việc làm ổn định. Đứa nhỏ học hành đàng hoàng để tìm được công việc tốt, đỡ cực hơn mình”.

Dứt lời, anh Út đứng dậy, xách chiếc thùng nhựa cũ bước ra bờ kè. Anh chậm rãi tuột người xuống bãi đá, đi thẳng ra phía người đàn ông đang lặn. Tôi nhìn theo hướng anh Út. Mặt trời lúc này đã lên cao hơn. Ánh nắng trải dài trên mặt biển. Người đàn ông tên Sáu lại lặn xuống. Những vòng sóng nhỏ loang ra rồi tan dần.

Tôi vẫn đứng nhìn ra hướng biển. Biển vẫn bình yên. Trong tầm mắt tôi giờ đây có đến 2 người lặn biển. Dưới làn nước xanh kia, những người lặn biển lặng lẽ tìm cua, hào, ốc, cá. Từ những chuyến lặn như buổi sáng hôm ấy, nhiều đứa trẻ ven biển đã lớn lên, rời khỏi những bãi đá này để đi học, đi làm, tìm một cuộc sống đỡ nhọc nhằn hơn cha mình.

LÃNG NHÂN