Màu xanh giữa lòng đô thị

Vườn kỷ tử của chị Nguyễn Thị Thùy Linh. Ảnh: GIA KHÁNH

Sau một ngày cùng nông dân thăm cánh đồng lúa Nhật đang vào kỳ trổ chín, bà Vương Mai Trinh - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Mỹ Thới không giấu được niềm vui khi nhìn những ruộng lúa vàng óng, trĩu hạt. “Quý I/2026, nông dân xuống giống 33ha rau màu và 1.981ha lúa đông xuân. Trong đó, diện tích lúa Nhật 187ha, được ký hợp đồng liên kết tiêu thụ theo dạng hàng hóa với giá từ 7.400 - 7.600 đồng/kg; giống DS1 khoảng 7.100 đồng/kg; lúa Nhật làm giống 12.900 đồng/kg. Nhờ vậy, đầu ra và thu nhập của nông dân được đảm bảo ổn định”, bà Trinh chia sẻ.

Điểm mới của mô hình sản xuất lúa Nhật trên giống DS1 trong vụ đông xuân năm nay là việc triển khai thí điểm phương thức bón phân phối trộn 16-16-8 để so sánh với cách bón phân đơn truyền thống của nông dân. Đồng thời, mô hình còn áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu cấy lúa, bón phân, phun thuốc bảo vệ thực vật đến thu hoạch. Qua đó, nông dân có điều kiện đánh giá sự khác biệt về năng suất, chất lượng cũng như hiệu quả kinh tế giữa các phương thức canh tác. Kết quả bước đầu cho thấy việc áp dụng cơ giới hóa giúp giảm lượng giống, tiết kiệm phân bón, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, giảm thất thoát sau thu hoạch và cắt giảm đáng kể chi phí nhân công.

Phường Mỹ Thới có tổng diện tích tự nhiên hơn 37km², được thành lập trên cơ sở hợp nhất toàn bộ diện tích và dân số của phường Mỹ Thới cũ và phường Mỹ Thạnh. Việc sắp xếp này tạo nên đơn vị hành chính có quỹ đất khá rộng, thuận lợi cho phát triển đô thị gắn với dịch vụ và nông nghiệp. Hiện nay, nhiều hộ dân vẫn duy trì sản xuất lúa chất lượng cao, kết hợp nuôi thủy sản hoặc trồng rau màu. Bên cạnh đó, không ít nông hộ đã mạnh dạn chuyển đổi sang các mô hình sản xuất mới như trồng rau trong nhà lưới, canh tác theo hướng hữu cơ hoặc áp dụng quy trình sản xuất an toàn.

Tại khóm Thới An A, mô hình trồng bắp ngọt theo hướng hữu cơ được triển khai từ tháng 6/2025 trên diện tích 5.000m2. Sau thời gian thực hiện, mô hình được đánh giá mang lại hiệu quả khá tốt khi bắp cho trái to, hạt vàng đều, bóng đẹp, thẳng hàng; chất lượng ăn ngon, mềm và ngọt. Trong khi đó, tại khóm Tây Thạnh, nông dân áp dụng mô hình “Ứng dụng tiến bộ kỹ thuật từ khâu gieo sạ đến thu hoạch trong sản xuất lúa”, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng lúa. “Chúng tôi đánh giá cao sự năng động, mạnh dạn đầu tư của bà con nông dân trong việc tiếp cận và triển khai các mô hình sản xuất nông nghiệp an toàn theo hướng hiện đại. Đây là xu thế tất yếu để tạo ra sản phẩm chất lượng, đáp ứng nhu cầu thị trường”, bà Vương Mai Trinh cho biết.

Trong định hướng phát triển đô thị của nhiều địa phương, nông nghiệp vẫn được xem là lĩnh vực cần duy trì và phát triển theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời, kết hợp với dịch vụ và du lịch sinh thái. Tại khóm Tây Khánh 6, phường Long Xuyên, mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng của ông Hồ Thiện Hải là một ví dụ tiêu biểu. Trên diện tích khoảng 1.500m2, ông xây dựng mô hình trồng dưa khép kín với hệ thống tưới nhỏ giọt tự động. Phân bón được hòa tan sẵn rồi dẫn trực tiếp đến từng gốc thông qua hệ thống ống dẫn. Mỗi vụ dưa kéo dài khoảng 70 ngày; mỗi năm canh tác khoảng 3 vụ. “Nhờ hệ thống hẹn giờ, việc tưới nước có thể điều chỉnh linh hoạt theo thời tiết nên cây phát triển khá đồng đều, giảm nhiều công chăm sóc”, ông Hải nói.

Chị Nguyễn Thị Thùy Linh, ngụ ấp Bình Hòa 1, phường Bình Đức cũng mạnh dạn đưa kỷ tử, giống cây được trồng phổ biến ở miền núi phía Bắc về trồng thử nghiệm. Nhận thấy cây thích nghi tốt với điều kiện thổ nhưỡng địa phương, chị tiếp tục nhân rộng mô hình, nâng diện tích trồng lên 1.200m². Sau khi thu hoạch, chị chế biến thêm nhiều sản phẩm từ trái kỷ tử như kỷ tử sấy khô, rượu ngâm kỷ tử, mật ong lên men kỷ tử, trà kỷ tử… Các sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ thông qua mạng xã hội và khách quen. Chị Linh cho biết: “Để hạn chế chim ăn trái chín và nguy cơ sâu bệnh, tôi đầu tư trồng cây trong nhà màng. Năm nay, tôi giảm số lượng kỷ tử lại, tăng thêm các loại rau xanh để tránh rủi ro về giá cả, thời tiết. Ngoài ra, tôi nuôi thêm gà để có nguồn phân bón hữu cơ cho cây, rau”.

Việc hình thành và phát triển các mô hình sản xuất ứng dụng công nghệ đã giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân phố phường, đồng thời mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị. Đây được xem là giải pháp phù hợp để phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ. Nếu được quy hoạch hợp lý, nông nghiệp đô thị sẽ trở thành “vành đai xanh”, vừa cung cấp nông sản cho người dân địa phương vừa góp phần tạo nên không gian sinh thái hài hòa trong lòng đô thị.

GIA KHÁNH