Mùa biển lặng

Một góc làng chài ở Hòn Sơn. Ảnh: PHẠM HIẾU

Với người dân trên đảo, biển không chỉ là cảnh đẹp mà còn là nguồn sống, là ký ức, là cả một phần đời. Bao thế hệ người dân Hòn Sơn đã lớn lên cùng biển, kiên trì bám biển qua những mùa gió chướng, những ngày sóng lớn để mưu sinh và giữ lấy nghề cha ông.

Trong ký ức của tôi, có một mùa mà người trong làng chài luôn mong đợi: Mùa biển lặng. Biển quanh Hòn Sơn thường thay đổi theo mùa gió. Có những ngày sóng dâng cao, gió thổi mạnh, tàu phải neo lại gần bờ. Nhưng cũng có những tháng ngày biển dịu lại, sóng nhẹ, mặt nước khá lặng như một tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời. Khi ấy, người trong làng gọi nhau: “Biển lặng rồi, chuẩn bị ra khơi thôi”.

Thuở nhỏ, tôi luôn biết mùa biển lặng đến là khi thấy cha và những người đàn ông trong xóm sửa soạn tàu từ rất sớm. Bãi biển buổi sáng trở nên nhộn nhịp. Người vá lưới, người kiểm tra máy ghe, người khiêng từng cây nước đá lạnh chất vào hầm để ướp cá.

Ông nội tôi là ngư dân, cha tôi cũng vậy. Nghề biển trong gia đình tôi đã qua nhiều thế hệ. Tôi còn nhớ những buổi sáng trời chưa sáng hẳn, cha đã gọi tôi dậy. Cha con đi bộ ra bãi, chân lún nhẹ trên cát ẩm, trước mặt là biển tối sẫm nhưng rất yên ả, chỉ nghe tiếng sóng vỗ đều vào bờ.

Một lần vào mùa biển lặng, cha cho tôi cùng ra khơi. Đó là chuyến đi biển đầu tiên của tôi. Khi chiếc tàu rời bến, tôi vừa háo hức vừa hơi lo. Biển lúc ấy sóng nhỏ, gió thổi nhẹ. Tàu chạy xa dần khỏi đảo, xóm chài phía sau dần nhỏ lại.

Cha chậm rãi chỉ cho tôi cách thả lưới, kinh nghiệm đi biển: “Làm nghề biển phải biết nhìn gió, nhìn sóng và cập nhật dự báo thời tiết. Biển “hiền” thì cho cá, còn biển dữ thì phải biết quay về”. Khi cha và vài ngư phủ kéo mẻ lưới đầu tiên lên, những con cá bạc lấp lánh dưới ánh nắng sớm. Khoảnh khắc ấy khiến tôi hiểu vì sao bao đời nay người dân Hòn Sơn vẫn gắn bó với biển, dù nghề này lắm nhọc nhằn.

Những chuyến ra khơi không chỉ quanh quẩn gần đảo mà có khi kéo dài nhiều giờ, thậm chí cả ngày. Biển êm giúp tàu đi nhanh và an toàn hơn. Với người làm nghề đánh bắt, đó là khoảng thời gian quý giá nhất trong năm.

Buổi trưa, khi nắng lên cao, làng chài trở nên yên tĩnh. Ngoài bãi biển chỉ còn vài chiếc tàu nhỏ neo lại và những người phụ nữ ở nhà phơi cá khô, vá lại những tấm lưới cũ. Tiếng sóng vỗ nhẹ vào bờ nghe rõ hơn trong cái nắng trưa.

Những con tàu từ ngoài khơi bắt đầu trở về. Từ xa chỉ thấy những chấm nhỏ trên mặt nước, nhưng càng lúc càng rõ dần. Khi thuyền cập bến, bãi biển trở nên rộn ràng. Tiếng máy ghe, tiếng người gọi nhau í ới hòa cùng tiếng sóng tạo nên âm thanh quen thuộc của làng chài. Những rổ cá cơm, cá nục, mực ống tươi rói được chuyền tay nhau từ tàu, ghe xuống bãi. Mùi biển mằn mặn hòa với mùi hải sản tươi tạo nên thứ hương vị rất riêng của làng chài. Hải sản được bán ngay tại bãi cho người dân, du khách và các mối hàng từ đất liền ra thu mua. Các chị, các cô phụ cân cá, người lựa mực, người nhanh tay đóng thùng đá để chuyển đi. Cả một góc biển rộn ràng như một phiên chợ nhỏ. Đó là những khoảnh khắc cho thấy biển đã hào phóng với người dân đảo.

Những mẻ lưới đầy mang lại niềm vui bình dị cho người dân làng chài - niềm vui của một chuyến ra khơi thuận lợi mang về nguồn thu cho gia đình. Bao năm qua, người dân Hòn Sơn vẫn bám biển như thế, cần cù và bền bỉ qua từng mùa gió. Đời sống kinh tế phát triển, người dân Hòn Sơn ra sức xây dựng quê hương. Xứ đảo giờ đông vui, với những con đường ven biển, những hàng quán tấp nập du khách và cầu cảng luôn nhộn nhịp ghe, tàu.

Chiều xuống, biển trở nên yên tĩnh. Mặt trời dần lặn phía biển Tây, nhuộm cả vùng trời quanh Hòn Sơn thành một màu đỏ sẫm. Những con tàu sau một ngày làm việc được neo lại gần bờ, nằm yên như đang nghỉ ngơi. Những buổi chiều như thế, tôi thường ngồi trên bãi cát nhìn sóng lăn tăn ngoài khơi. Khi ấy, tôi từng nghĩ cuộc đời mình chắc sẽ gắn với biển mãi mãi. Nhưng rồi, như nhiều người trẻ khác trên đảo, tôi rời quê đi học và làm việc ở đất liền. Cuộc sống nơi phố thị mang đến nhiều cơ hội, nhưng khiến tôi xa dần những ngày tháng gắn với biển. Mỗi lần nhớ quê, tôi lại nghĩ đến mùa biển lặng, nhớ cảnh tàu, ghe tấp nập trở về mỗi buổi sáng; nhớ những mẻ lưới đầy cá và tiếng cười rộn ràng ở xóm chài.

Có lẽ giờ này, ở làng chài, những con tàu vẫn rời bến như mọi khi. Người dân đảo vẫn kiên trì bám biển như bao năm qua. Còn tuổi thơ của tôi thì vẫn ở lại nơi ấy - bình yên như mặt biển Hòn Sơn trong một mùa biển lặng.

ĐỖ TÍNH