Nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature đã phân tích dữ liệu của gần 500.000 người từ UK Biobank, trong độ tuổi 37-84, nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa thời lượng ngủ và tốc độ lão hóa sinh học của cơ thể.
Các nhà nghiên cứu xây dựng 23 đồng hồ lão hóa sinh học dựa trên hình ảnh y khoa, protein trong huyết tương và các chất chuyển hóa. Những công cụ này được sử dụng để đánh giá quá trình lão hóa ở 17 hệ cơ quan và mô.

Thời lượng ngủ có thể liên quan đến tốc độ lão hóa của nhiều cơ quan trong cơ thể (Ảnh: Getty).
Khoảng 6,4-7,8 giờ liên quan đến mức lão hóa thấp nhất
Kết quả cho thấy mối liên hệ giữa thời lượng ngủ và tốc độ lão hóa sinh học có dạng chữ U.
Những người ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 8 giờ mỗi ngày có xu hướng ghi nhận tuổi sinh học cao hơn ở nhiều hệ cơ quan. Trong khi đó, tốc độ lão hóa thấp nhất được quan sát ở nhóm ngủ khoảng 6,4-7,8 giờ mỗi ngày, tùy theo giới tính và cơ quan được đánh giá.
Cụ thể, khoảng thời gian này ở nữ giới là 6,5-7,8 giờ, còn ở nam giới là 6,4-7,7 giờ.
Từ kết quả trên, nhóm nghiên cứu sử dụng mốc 6-8 giờ mỗi ngày làm khoảng thời lượng ngủ tham chiếu cho các phân tích tiếp theo.
Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh đây không phải mức ngủ lý tưởng áp dụng cho tất cả mọi người. Nhu cầu ngủ còn phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe và nhiều yếu tố cá nhân khác.
Ngủ quá ít và quá nhiều liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe
Những người ngủ dưới 6 giờ mỗi ngày được ghi nhận có nguy cơ cao hơn đối với một số vấn đề sức khỏe, trong đó có trầm cảm, tiểu đường và bệnh tim mạch.
Ngược lại, ngủ trên 8 giờ cũng liên quan đến nguy cơ mắc nhiều bệnh và tốc độ lão hóa sinh học nhanh hơn ở một số cơ quan.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 8 giờ mỗi ngày không chỉ gia tăng nguy cơ mắc trầm cảm, tiểu đường và bệnh tim mạch, mà còn đẩy nhanh tốc độ lão hóa sinh học tại phổi, gan, hệ miễn dịch cùng nhiều cơ quan khác (Đồ họa: AI)
Mối liên hệ này không chỉ được ghi nhận ở não mà còn xuất hiện tại phổi, gan, hệ miễn dịch và nhiều mô khác. Theo nhóm nghiên cứu, điều đó cho thấy giấc ngủ có thể liên quan đến quá trình lão hóa trên phạm vi toàn cơ thể, thay vì chỉ ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
“Cả ngủ quá ít và quá nhiều đều liên quan đến quá trình lão hóa nhanh hơn ở hầu hết các cơ quan”, Junhao Wen, trợ lý giáo sư X quang tại Đại học Columbia và trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
Theo ông Wen, kết quả này tiếp tục củng cố vai trò quan trọng của giấc ngủ đối với sức khỏe các cơ quan, sự cân bằng chuyển hóa và hoạt động của hệ miễn dịch.
Không có một con số lý tưởng cho tất cả mọi người
Dù vậy, các tác giả nhấn mạnh nghiên cứu mới chỉ cho thấy mối liên hệ, chưa thể kết luận ngủ quá ít hoặc quá nhiều là nguyên nhân trực tiếp khiến các cơ quan lão hóa nhanh hơn.
Bên cạnh đó, thời lượng ngủ được ghi nhận dựa trên thông tin do người tham gia tự báo cáo, thay vì đo bằng các thiết bị chuyên dụng. Những yếu tố như chất lượng giấc ngủ, thời điểm đi ngủ hay số lần tỉnh giấc trong đêm cũng chưa được đánh giá đầy đủ.
Đặc biệt, việc ngủ nhiều chưa chắc là nguyên nhân gây ra các vấn đề sức khỏe. Trong một số trường hợp, đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang có bệnh lý hoặc bất thường tiềm ẩn.
Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện thời lượng ngủ ngắn và dài có thể liên quan đến trầm cảm ở người cao tuổi qua những con đường sinh học khác nhau. Ngủ ít cho thấy mối liên hệ trực tiếp hơn, trong khi ngủ kéo dài có thể gắn với những thay đổi sinh học khác trong cơ thể.
Theo các nhà khoa học, không nên coi một con số cụ thể là chuẩn chung cho tất cả mọi người. Một giấc ngủ tốt cần được nhìn nhận dựa trên cả thời lượng, chất lượng giấc ngủ và tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Theo Báo Dân Trí