Quán ăn gia đình, thu nhập ổn định

Vợ chồng chị Lê Thị Hoàng Oanh bán điểm tâm sáng. Ảnh: KIỀU DIỄM

Từ 4 giờ sáng, quán ăn của chị Lê Thị Hoàng Oanh, ngụ ấp Bãi Nhà B, đặc khu Kiên Hải đã đỏ lửa. Trong gian bếp nhỏ bên tiếng sóng biển rì rào, các thành viên trong gia đình chia nhau nấu nướng, bày bàn ghế, người chuẩn bị tô, đũa… Khoảng 6 giờ, quán bắt đầu đông khách, chủ yếu là ngư dân, thợ hồ, người lao động và khách du lịch.

Quán phục vụ các món ăn quen thuộc như cơm tấm, bún riêu, hủ tiếu, bánh canh, nui… giá khoảng 30.000 đồng/phần. Nhờ món ăn ngon, đảm bảo vệ sinh, giá hợp lý, hơn 15 năm qua quán vẫn duy trì lượng khách ổn định, mỗi ngày bán khoảng 200 phần. “Ban đầu, tôi chỉ bán để có thêm thu nhập, nhưng càng làm càng thấy phù hợp vì tận dụng được mặt bằng nhà, công lao động người thân và có lượng khách quen”, chị Oanh chia sẻ.

Ở các quán ăn gia đình, việc phân công lao động diễn ra tự nhiên, người nấu, người phục vụ, người tính tiền. Cách vận hành đơn giản nhưng tạo sự gắn kết, tiết kiệm chi phí, giúp mô hình nhỏ vẫn duy trì ổn định trong thời gian dài.

Tại khu vực đô thị, mô hình này cũng là sinh kế bền bỉ của nhiều hộ dân. Trên đường Phạm Hùng, phường Rạch Giá, quán cơm phần 79 của chị Trịnh Thị Như mở cửa từ 9 - 19 giờ, đông khách nhất vào buổi trưa. Trong căn bếp nhỏ, con gái chị đã trở thành “đầu bếp chính”, thành thạo nhiều món ăn gia đình. Trước đây, cả gia đình cùng tham gia nấu nướng. Sau khi chồng mất, hai mẹ con chị Như vẫn giữ bếp, thuê thêm người phụ để duy trì quán, đảm bảo nguồn sống.

Khách đến quán chủ yếu là công nhân, tiểu thương, học sinh, sinh viên… tìm một bữa cơm nhanh, no bụng và gần gũi như ở nhà. Chị Trịnh Thị Lộc Phước, ngụ đường Nguyễn Trung Trực, phường Rạch Giá là một khách quen của quán cơm phần 79 cho biết: “Điều khiến tôi gắn bó lâu dài không chỉ là giá hợp lý mà còn vì món ăn sạch sẽ, ổn định. Những lúc bận rộn, ghé quán ăn vẫn thấy thoải mái như ăn cơm nhà”.

Tuy nhiên, phía sau sự ổn định ấy là không ít áp lực. Chi phí đầu vào liên tục biến động, từ thực phẩm đến gas. Nếu tăng giá, dễ mất khách; còn giữ giá lâu thì lợi nhuận giảm. Quán chị Như vẫn giữ mức 30.000 đồng/phần (gồm canh, món mặn, cơm). Nhờ tận dụng lao động gia đình, giảm chi phí thuê mướn, quán có thể linh hoạt xoay xở khi giá cả tăng. “Làm quán nhỏ phải tính toán từng đồng. Không có vốn lớn như nhà hàng nên mình cố gắng tự làm nhiều việc để giảm chi phí”, chị Như chia sẻ.

Quán điểm tâm của chị Nguyễn Thị Hướng, đường Lâm Quang Ky, phường Rạch Giá vẫn giữ mức giá 25.000 đồng/phần. Theo chị Hướng, điều khó nhất là giữ giá ổn định nhưng vẫn đảm bảo chất lượng. Mỗi buổi sáng, sau khi trừ chi phí, chị thu khoảng 500.000 đồng. “Lợi nhuận không lớn nhưng đều đặn. Quan trọng là món ăn phải đảm bảo an toàn thực phẩm, ổn định và hợp túi tiền khách”, chị Hướng nói.

Thực tế cho thấy, nhiều quán ăn gia đình dù không có biển hiệu lớn, không quảng bá rầm rộ nhưng vẫn đứng vững bằng món ăn hợp khẩu vị và cách làm ăn tử tế. Có quán duy trì hàng chục năm, giữ khách quen từ thế hệ này sang thế hệ khác. Sự bền bỉ ấy cho thấy trong kinh doanh ăn uống, hiệu quả không nhất thiết phải bắt đầu từ quy mô lớn, mà nhiều khi được xây nên từ căn bếp nhỏ, từ đôi bàn tay chịu khó của người bán và từ uy tín tích góp qua từng bữa ăn.

Khi người dân ngày càng cân nhắc chi tiêu, quán ăn gia đình có lợi thế khi tập trung vào nhu cầu thiết yếu, chi phí thấp, giá cả hợp lý. Từ những căn bếp bình dị, không chỉ những bữa ăn được làm ra mỗi ngày, mà còn là sinh kế, là sự gắn kết gia đình và nhịp sống bền bỉ của người lao động.

KIỀU DIỄM