Ly đá bào tuổi thơ

17/04/2026 - 05:00

 - Cái nắng bắt đầu dịu xuống, đám nhỏ tụm năm tụm bảy, nhí nhố đứng đợi anh Trần Văn Sáu, ngụ xã Phú Tân đến. Khi tiếng chuông quen thuộc vang lên leng keng từ xa, tụi nhỏ chạy ào ra chặn anh lại bởi anh bán một loại nước mà đứa nhỏ nào ở quê cũng mê, đó là đá bào sirô.

Hình ảnh xe đá bào mang nhiều ký ức về tuổi thơ. Ảnh: ĐĂNG LÂN

Đám nhỏ gọi anh là ông Sáu già, nhưng thật ra anh không già lắm! Vì cuộc sống mưu sinh dưới cái nắng cháy da, mỗi ngày anh phải rong ruổi hàng chục cây số. Chiếc xe đạp cũ cùng cái chuông lắc theo anh suốt bao năm ròng, qua nhiều tuyến đường nông thôn. Da anh sạm nắng, gương mặt in hằn vết thời gian của sự tảo tần, gió sương. Mới ngoài 40 tuổi mà trông anh như ngoài 70 tuổi. Tụi nhỏ không hiểu hết nỗi nhọc nhằn, cứ vô tư gọi anh như thế.

Nhưng anh Sáu chẳng bận tâm sự hồn nhiên của tụi nhỏ. Mỗi khi thấy các em, lòng anh mừng thầm vì sắp bán được chục ly. Anh dừng lại, lấy cục đá từ trong thùng xốp, được phủ lên lớp trấu, đậy thêm miếng vải để nước đá lâu tan. Rồi anh tưới một ít nước lên cái bàn bào buộc chặt vào sườn xe đạp để rửa sạch lớp bụi đường đang bám. Tụi nhỏ bắt đầu xì xào, tranh nhau đứa nào cũng muốn được ly đầu tiên. Chỉ nhìn những thao tác của anh thôi cũng đủ khiến chúng nôn nao rồi. Anh cười khục khặc, trấn an: “Mấy đứa cứ từ từ ông sẽ bào cho từng đứa, ai rồi cũng có phần. Đừng tranh nhau đổ ngã xe nước đá bào của ông”.

Anh Sáu đặt cục đá lên bàn bào, dùng lực cánh tay đẩy tới đẩy lui. Từng mảng đá trắng tinh rơi xuống ly đã đặt sẵn. Thao tác ấy cứ lặp đi lặp lại cho đến khi đá đầy ngập lên miệng ly. Anh dùng lòng bàn tay ấn nhẹ tạo hình tròn trịa trên mặt, giúp đá kết chặt lại, rồi hỏi từng đứa thích siro màu nào mà rưới lên. Đứa thì chỉ thích một màu, đứa lại kêu anh Sáu cho mỗi góc một màu khác nhau. Nhìn ly siro “bảy sắc cầu vồng”, tụi nhỏ khoái chí. Anh Sáu lại hỏi có để sữa không, vì có sữa chắc chắn sẽ ngon hơn nhiều nhưng số tiền cũng nhỉnh hơn một chút. Đứa có đủ tiền thì kêu anh thêm. Đứa không đủ tiền thì chỉ siro thôi cũng ưng cái bụng, vì được giải khát cho buổi trưa hè nóng nực.

Xoay vòng hết đứa này đến đứa khác, trên tay mỗi đứa đều cầm ly đá bào mát lạnh, rực rỡ sắc màu. Mua xong là tụi nhỏ quay đi không ngó ngàng gì đến anh. Anh Sáu lặng lẽ thu dọn, xếp gọn đồ đạc, rồi đạp xe đi khuất dần trong xóm nhỏ. Chỉ còn tiếng chuông leng keng vọng về, nhỏ dần giữa trưa hè yên ả.

Mọi thứ thay đổi nhanh đến mức, những ly đá bào giản dị ngày xưa giờ đã mang một dáng vẻ hoàn toàn khác. Hình ảnh những người bán đá bào sirô như “ông Sáu già” cùng chiếc xe đá bào hiếm dần, âm thanh xẹt xẹt mỗi khi cục đá lướt trên bàn bào có gắn lưỡi dao sắc lẹm. Đá bào sirô giờ xuất hiện trong những quán xá sang trọng hơn, được chăm chút từ hình thức đến hương vị.

Bên trong ly đá bào ấy là đủ loại trái cây tươi ngon như: Xoài, dâu tây, kiwi kết hợp cùng ngũ cốc giòn rụm, kèm những viên kem mát lạnh hay những sợi phô mai béo ngậy, rưới lên trên ngoài sữa còn có sô cô la, bột trà xanh hay caramel… tạo nên món ăn vừa đẹp mắt vừa đa dạng. Chúng cũng không còn được đựng trong ly nhựa đơn giản nữa, thay vào đó là ly thủy tinh hay những cái bát sứ bắt mắt.

Giữa những quán xá hiện đại với đủ loại món ăn bắt mắt, đôi khi tôi lại nhớ về một hương vị rất đỗi giản dị của ngày xưa. Đó là ly đá bào siro mát lạnh, nơi không chỉ có vị ngọt mà còn có cả một tuổi thơ hồn nhiên và những con người chân chất khó quên. Cầm ly đá bào trên tay, múc từng muỗng thưởng thức, tôi mới nhận ra vị ngọt của ly đá bào năm ấy không chỉ đến từ siro, mà còn từ giọt mồ hôi, nụ cười hiền lành của những người như “ông Sáu già” và sự thèm thuồng của tuổi thơ trong những tháng năm khó khăn ở vùng quê yên bình.

Đá bào sirô với sắc đỏ, xanh, vàng… trông bắt mắt, được rưới lên ly đá bào được anh Trần Văn Sáu bào thủ công, “sang” hơn một chút thì có thêm sữa bò và ít đậu phộng rắc lên trên mặt đá bào, vị ngọt béo ngậy.

ĐĂNG LÂN