Mùi Tết

Hội thi gói bánh tét xã Thoại Sơn, lưu giữ nét đẹp ngày Tết. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Trên khắp những khu vườn, không khí Tết đã sớm rạo rực. Nhà vườn tất bật chăm chút từng nụ hoa, dưỡng từng chùm trái cây chín mọng, gửi gắm vào đó là cả một niềm mong ước về một mùa bội thu.

Với những nông dân như ông Phan Minh Mẫn, ngụ xã An Châu, mùi Tết không đến từ những điều quá xa vời, mà len lỏi trong từng cơn gió se lạnh và hương thơm của những chồi non vừa nhú. Với ông, đón Tết sớm là những ngày thấp thỏm trông trời, trông đất, canh cánh bên lòng từng nhịp sinh trưởng của cây lá. Đó là cái mùi của mồ hôi trộn lẫn với niềm hy vọng, khi mỗi chiếc lá, mỗi nụ hoa đều mang theo cả một năm trời bám vườn.

Năm nay, mùi Tết tại vườn hoa Tám Mẫn có phần trầm lắng hơn khi thị trường có dấu hiệu chững lại. Sự nhạy bén của một người làm nghề lâu năm đã thôi thúc ông chủ động giảm sản lượng từ 20.000 chậu hoa xuống còn 10.000 chậu hoa các loại. Giữa những lo toan về kinh tế và sự xoay vòng của thời tiết, cái Tết của nhà vườn vẫn hiện lên đầy bản lĩnh. Đó là sự thích ứng để tồn tại. Cùng với đó là sự nâng niu những mầm xanh để kịp mang sắc xuân đến cho mọi nhà.

Tết còn hiện hữu trong sự bận rộn dưới mỗi mái nhà. Đó là những ngày cả gia đình cùng nhau dọn dẹp nhà cửa, quét đi lớp bụi thời gian để đón lấy vận may của năm mới. Tiếng chổi tre xào xạc, mùi nước sơn mới, mùi nắng hanh trên những tấm chiếu vừa giặt… tất cả hòa quyện thành một thứ phong vị đặc trưng mà người ta gọi là mùi chuẩn bị Tết. Trong cái tất bật ấy, người ta thấy lòng mình nhẹ tênh vì biết rằng, nhà chính là nơi bình yên nhất để trở về.

Với nhiều người, mùi Tết không ở đâu xa mà luôn quyện chặt trong bóng hình tần tảo của mẹ. Có lẽ vì mẹ chính là linh hồn của những ngày đoàn viên, là người bận rộn nhất khi xuân vừa chạm ngõ. Khi chúng ta còn mải mê với những dự định riêng, mẹ đã bắt đầu cuộc hành trình vun vén cho tổ ấm. Vừa dọn xong đống đồ cũ đã thấy mẹ tất tả lau chùi tủ thờ, bàn ghế.

Những ngày cận Tết, đôi bàn tay mẹ dường như chẳng lúc nào ngơi nghỉ, hết giặt giũ tinh tươm lại loay hoay giữa làn khói bếp với đủ loại bánh mứt nhà làm thơm lừng. Cực nhọc là thế, nhưng tuyệt nhiên chưa bao giờ nghe mẹ buông một lời than vãn. Bởi lẽ, ẩn sau những giọt mồ hôi ấy là niềm hạnh phúc giản đơn của người phụ nữ được chăm chút cho từng góc nhỏ của căn nhà.

Những ngày còn bé, ta thường ngồi sau lưng mẹ, len lỏi qua dòng người đông đúc ở chợ quê, nằng nặc đòi mẹ mua cho bằng được túi bánh kẹo mình thích. Giờ đây, khi đã khôn lớn, vị trí trên chiếc xe máy đã thay đổi. Ta không còn nép sau lưng mẹ nữa mà đã trở thành người cầm lái, chở mẹ đi sắm sửa từng chút cho căn nhà nhỏ thêm ấm cúng. Nhưng kỳ lạ thay, dẫu ta có bao nhiêu tuổi, trong mắt mẹ, ta vẫn là đứa trẻ cần được chăm lo.

Cảm nhận mùi Tết rất riêng, với chị Ngọc Oanh, ngụ xã Bình Hòa lại gói gọn trong mùi vải mới mẹ mua cho. Đó là cái mùi của những năm tháng gian khó, khi mẹ tảo tần ngược xuôi ở phiên chợ để đổi lấy những bộ quần áo mới cho chị. Dù thời gian có trôi đi, từ những ngày nghèo khó đến khi chị đã ngoài 30 tuổi, cái “mùi” ấy vẫn vẹn nguyên, không phải là mùi của sự xa hoa, mà là mùi của sự chở che, bao bọc.

Mỗi chúng ta đều cảm nhận được mùi Tết theo cách của mình. Bởi ký ức mỗi người mỗi khác. Chị Ngọc Hân, đang lao động tại Hàn Quốc chia sẻ trong niềm xúc động: “Hơn 5 năm lao động nơi xứ người, mình thèm lắm cái cảm giác được ăn Tết ở quê cùng cha mẹ, nhưng tất cả chỉ là mong ước”. Với những người như chị Hân, mùi Tết giờ đây chỉ còn hiện hữu qua màn hình điện thoại nhỏ bé. Những lúc nhớ nhà, nhớ vị Tết cổ truyền, chị chỉ biết ngậm ngùi “ăn Tết online” qua những tấm hình bạn bè đăng trên Zalo, Facebook. Nhìn người ta khoe cảnh gói bánh tét, cảnh chở mẹ đi chợ sắm đồ, lòng chị lại thắt lại vì nỗi nhớ thương.

“Mùi Tết” không thể định hình bằng màu sắc hay hình khối, hay một sự vật, hiện tượng cụ thể nào. Nó là sự tổng hòa của những cảm xúc thiêng liêng nhất. Đó là mùi của lòng biết ơn, mùi của sự bao dung và tình yêu thương vô bờ bến của gia đình và mùi của những ký ức xưa cũ... Dẫu cuộc sống có bao nhiêu thay đổi từng ngày thì mùi Tết vẫn vẹn nguyên như ngày đầu, để mỗi dịp xuân về lại khiến ta khắc khoải.

PHƯƠNG LAN