Món ngon từ thốt nốt

Chè nấu bằng đường thốt nốt và trái thốt nốt Bảy Núi. Ảnh: THANH THANH

Đến Bảy Núi, len lỏi vào các tuyến đường ở phum, sóc của đồng bào Khmer vào giữa trưa không khó để bắt gặp những làn khói phảng phất từ các lò nấu đường thốt nốt. Đứng từ xa đã cảm nhận được hương thơm ngào ngạt bốc lên từ những nồi nước thốt nốt đang sôi. Đang khuấy đường thốt nốt, chị Neang Ray Tha, ngụ xã An Cư cho biết, từ khoảng tháng 10 âm lịch nhà nào nấu đường thốt nốt bắt đầu chuẩn bị dụng cụ để leo khai thác và thắng đường. Mùa nấu đường thốt nốt kéo dài đến khoảng tháng 5 âm lịch năm sau, vì lúc này nước thốt nốt rất ngọt, sản lượng đường thu được sau khi nấu cũng nhiều hơn. Nếu mùa khô kéo dài có thể thu hoạch thêm 2 tháng nữa. Thốt nốt từ lúc cây con đến khoảng 10 năm mới trổ bông kéo dài khoảng 3 - 4 tháng và cho nước với trữ lượng đường rất ít. Thốt nốt có tuổi thọ rất cao, cây càng già càng cho nhiều nước, sản lượng mỗi năm tăng thêm và có trữ lượng đường cao. Cây thốt nốt khoảng 30 - 40 năm tuổi hầu như ra bông, cho trái và nước quanh năm.

Đều đặn mỗi ngày 2 buổi, anh Chau Thi, ngụ phường Tịnh Biên mang theo dụng cụ ra cánh đồng thốt nốt gần nhà để lấy nước mang về nấu đường. Anh Chau Thi cho biết, nước thốt nốt được lấy từ bông của cây thốt nốt. Từ 30 cây thốt nốt của gia đình và thuê của người dân địa phương, trung bình mỗi ngày anh lấy khoảng 150l nước và nấu được từ 23 - 25kg đường thốt nốt.

Hiện nay, cây thốt nốt không chỉ nổi tiếng với mật ngọt để nấu đường mà còn tạo ra nhiều sản phẩm như rượu, chè, thạch, bánh bò, thốt nốt rim, mứt… để lại hương vị khó quên trong lòng người dân và du khách khi đến An Giang. Trong đó, không thể không kể đến món bánh bò thốt nốt nức tiếng gần xa. Theo chị Châu Kim Sinh, ngụ xã Tri Tôn có kinh nghiệm nhiều năm làm bánh bò thốt nốt, để làm bánh bò thốt nốt ngon thì cần các nguyên liệu chính như gạo Nàng Nhen, đường thốt nốt, trái thốt nốt chín, dừa, lá chuối... Trái thốt nốt được chọn làm bánh phải chín già, lột vỏ, chẻ đôi rồi mài lấy bột. Đây là thành phần quan trọng để làm nên màu vàng và mùi thơm đặc trưng của bánh bò thốt nốt.

Thông thường các loại bánh bò đều làm bằng đường cát trắng hoặc cát vàng. Riêng bánh bò thốt nốt dùng hoàn toàn bằng đường thốt nốt ngon nguyên chất nên có vị ngọt thanh, không ngán. Bánh bò thốt nốt vàng ươm, mềm, xốp, vị ngọt thanh của đường thốt nốt, béo của dừa, hòa mùi thơm thoang thoảng đặc trưng của bột được mài từ trái thốt nốt chín. Chị Sinh chia sẻ: “Trước đây, bánh bò thốt nốt chỉ làm để ăn hoặc bán ở quanh chợ gần nhà vào các dịp lễ, tết của đồng bào Khmer. Bây giờ, bánh bò thốt nốt được bán khắp các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh và có cả Việt kiều đặt mua”.

Chị Đỗ Trần Ngọc Yến - du khách TP. Hồ Chí Minh nói: “Mỗi lần về Bảy Núi du lịch, tôi cũng đặt mua 100 cái bánh bò thốt nốt làm quà cho gia đình, người thân và bạn bè. Tôi và mọi người rất thích hương vị hấp dẫn, độc đáo của bánh bò thốt nốt mà chỉ riêng ở Bảy Núi mới có được hương vị này”.

Chị Lê Thị Bích Hiền - nghệ nhân làm bánh dân gian, ngụ phường Tịnh Biên cho biết: “Tôi thường chọn các sản phẩm từ cây thốt nốt như trái, nước, mức, đường… để làm nguyên liệu làm bánh dân gian với mong muốn sẽ góp phần quảng bá, giới thiệu giá trị cây thốt nốt cũng như quê hương đến với người dân và du khách trong và ngoài nước”.

THANH THANH