Ngư dân chưa mặn mà ra khơi

Hơn 1 tháng qua, tại bến tàu Tiến Triển, ấp Hòn Chông, xã Kiên Lương, mỗi ngày chỉ có lác đác vài tàu ra khơi. Phần lớn các tàu neo đậu nằm bờ, thậm chí có tàu từ Tết Nguyên đán đến nay chưa ra khơi. Ông Trần Văn Đế, ngụ ấp Hòn Chông, xã Kiên Lương có 3 chiếc tàu dịch vụ hậu cần nghề cá. Từ khi giá dầu tăng, ông không cho tàu ra khơi. Trước đây, khi giá dầu khoảng 17.000 - 18.000 đồng/l, mỗi chuyến biển thu mua từ 5 - 7 ngày. Sau khi trừ chi phí, ông Đế lãi vài chục triệu đồng. Nay giá dầu tuy giảm nhưng vẫn còn cao, sau khi tính toán kỹ ông vẫn chưa chạy tàu ra khơi vì không có lãi.

Tàu cá neo đậu san sát tại cửa biển Hòn Chông, xã Kiên Lương. Ảnh: THÙY TRANG

Theo thiếu tá Đặng Anh Khoa - cán bộ Trạm Kiểm soát Biên phòng Bình An, xã Kiên Lương giá dầu vẫn ở mức cao, ngư dân đánh bắt không có lãi nên cho tàu đậu tại bến nhiều tháng nay. Nếu trước đây, trạm kiểm soát làm thủ tục xuất, nhập bến khoảng vài chục lượt tàu/ngày, thì khoảng hơn 1 tháng nay, chỉ nhận và làm thủ tục xuất bến cho khoảng 3 - 5 lượt tàu cá/ngày, chủ yếu các tàu đánh bắt ven bờ, đi về trong ngày.

Đối với ngư dân gắn bó với nghề biển, việc cho tàu nằm bờ là bất đắc dĩ, đồng nghĩa với mất nguồn thu nhập, trong khi vẫn phải gồng gánh nhiều khoản chi phí khác như khấu hao máy móc, thuê mướn người trông giữ tàu, chi phí tạm ứng cho ngư dân để giữ chân họ khi tàu ra khơi trở lại.... Thời gian gần đây, giá dầu có giảm nhưng nhiều tàu cá vẫn chưa mặn mà ra khơi. Theo nhiều ngư dân, lý do các tàu cá còn e ngại, chưa dám ra khơi lúc này là do nguồn hải sản đánh bắt ngày càng giảm, sản lượng khai thác giảm, giá hải sản thu mua cũng không tăng nhiều, trong khi chi phí nhiên liệu vẫn ở mức cao, thì thu không đủ bù chi.

Một khó khăn khác là tình trạng thiếu hụt lao động đi biển, việc tìm bạn thuyền để đi biển gặp nhiều trở ngại. Ông Trương Văn Út - chủ tàu cá ngụ xã Kiên Lương nói: “Để giữ chân bạn thuyền trong thời gian tàu nằm bờ, tôi vẫn cho ngư phủ tạm ứng tiền để trang trải cuộc sống gia đình. Tuy nhiên rủi ro bạn thuyền không đi cũng rất lớn, do không có gì để ràng buộc họ. Nhiều trường hợp tiền ứng xong rồi, tới ngày xuống tàu, tìm liên hệ không được, chủ tàu vừa mất tiền vừa không có người đi làm”.

Trước đây, để khuyến khích bạn thuyền làm việc, gắn bó với mình, nhiều chủ tàu trả lương bằng cách khoán vào sản lượng. Sản lượng đánh bắt nhiều thì tiền chia thưởng nhiều. Nhưng hiện nay, nguồn lợi thủy sản suy giảm, sản lượng đánh bắt ít, các tàu đánh bắt lỗ nhiều hơn lãi, nguồn thu nhập giảm nên không còn hấp dẫn người lao động. Họ lên bờ tìm việc khác như làm công nhân, phụ hồ, chạy xe ôm... với mong muốn có việc làm ổn định, gần gia đình.

Ông Huỳnh Văn Dũng - chủ tàu cá ở phường Rạch Giá mong muốn Nhà nước và các ngành chức năng sớm có giải pháp hỗ trợ ngư dân vượt qua khó khăn, nhất là chính sách tín dụng để nâng cấp tàu cá hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu. Đồng thời, có giải pháp phục hồi nguồn lợi thủy sản và tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) nhằm nâng cao giá trị xuất khẩu, ổn định đầu ra cho sản phẩm thủy sản.

Theo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư An Giang, tổng số lao động thường xuyên trong ngành thủy sản khoảng 170.960 người, trong đó lĩnh vực khai thác thủy sản 86.000 người lao động. Cảnh báo “thẻ vàng” của EC tác động tiêu cực đến hoạt động xuất khẩu thủy sản, thị trường tiêu thụ chậm, giá bán giảm, trong khi giá dầu tăng làm chi phí chuyến biển đội lên đáng kể.

Hiện nay, tỉnh chỉ đạo các ngành, địa phương triển khai đồng bộ giải pháp khắc phục hạn chế theo khuyến nghị của thanh tra EC nhằm sớm gỡ cảnh báo “thẻ vàng”. Về lâu dài, tỉnh có chủ trương tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng cắt giảm đội tàu, giảm dần khai thác, tăng nuôi trồng thủy sản, gắn với việc chuyển đổi nghề cho ngư dân nhằm giảm áp lực lên nguồn lợi thủy sản, hướng đến mục tiêu phát triển bền vững.

THÙY TRANG