Xóm ngư phủ bên bờ biển Tây

Ngư phủ mang thủy sản về cập bến cân cho tiểu thương. Ảnh: THÀNH CHINH

Ghe, tàu tấp nập

Đứng trên cầu bê tông, nhìn về xóm ngư phủ phường Vĩnh Thông, khung cảnh ghe, tàu đánh cá nổ máy ầm ì làm náo nhiệt đoạn kênh. Những chiếc vỏ lãi gắn chiếc máy công suất lớn, mỗi khi ngư phủ khởi động, dòng nước dưới kênh dậy sóng. Dân làm nghề bà cậu gọi là ủi xiệp. Phía trước chiếc vỏ lãi, ngư dân gắn chiếc càng gỗ dài và to, trông như chiếc vợt khổng lồ. Bà con ra biển vào buổi chiều tà để ủi cá xuyên đêm. Mờ sáng, bà con mang cá về chợ bán cho thương lái.

Ông Nguyễn Văn Cường (51 tuổi), ngụ phường Vĩnh Thông nước da đen nhẻm vì quanh năm bám biển mưu sinh. Ngồi trò chuyện, ông Cường cho biết, quê gốc ở xã Vĩnh An. Trước đây, ông làm ruộng, sau đó vợ chồng dắt díu nhau về vùng nước mặn lập nghiệp. Chỉ tay về dòng kênh, ông chậm rãi chia sẻ, khu vực này ngày trước thuộc xã Mỹ Lâm, huyện Hòn Đất cũ. Bây giờ nơi đây thuộc phường Vĩnh Thông. Hơn 20 năm về xứ biển lập nghiệp, ông sống bằng đủ thứ nghề như theo tàu biển đánh cá thuê, rồi cùng mấy đứa em đi ủi xiệp dọc theo vùng bãi bồi. Sau này, ông từ bỏ nghề hạ bạc chuyển sang giữ ghe, tàu biển thuê.

Ông Cường bồi hồi nhớ lại, trước đây ít người khai thác nên cá, tôm, cua trên biển nhiều vô kể. Sau này, nhiều người mua ghe, tàu ra khơi nườm nượp, nguồn lợi thủy sản cũng ít dần. Cá lớn cạn kiệt, ngư dân chuyển sang đầu tư ngư cụ bắt cá bé. Có người làm hoài không thấy dư, rồi bỏ nghề lên bờ tìm việc khác để kiếm sống. “Xóm cá này đông vậy chứ, ít ai giàu có. Những chiếc ủi xiệp chiều ra khơi, sáng về nhưng nhiều khi lỗ vốn. Nghề bà cậu là vậy, mấy ai khấm khá”, ông Cường cho biết.

Hiện, ông Cường thuê bãi neo đậu tàu cá, mỗi tháng đóng cho chủ đất 5 triệu đồng. Tuy nhiên, theo ông Cường nghề giữ ghe, tàu cá thuê cũng cực nhọc. Đêm xuống phải thức canh giữ tài sản cho ngư dân. Mỗi chiếc ghe, tàu, ông Cường thu 50.000 - 100.000 đồng/ngày tùy theo lớn, nhỏ. “Tôi canh giữ xuyên đêm, nhiều lúc mệt mỏi ngủ thiếp không hay. Sáng ra, ngư dân báo mất bình ắc quy, đèn, máy móc… phải bồi thường”, ông Cường tâm sự.

Lao động nhộn nhịp

Vào những ngày Tết, ghe tàu của ngư dân cập bến nghỉ xả hơi gần nửa tháng, ông Cường giữ hơn 10 chiếc ghe đánh cá cỡ lớn, kiếm hơn 10 triệu đồng. Tuy nhiên, ông Cường nói rằng, nghề này không dư dả nhiều, thường thu nhập nhiều chỉ được vài ba ngày Tết. Sau đó mỗi tháng ông thu nhập chỉ được vài triệu đồng.

Ông Cường hiểu rõ cuộc sống mưu sinh của những ngư dân là người quen của ông. Ngồi tâm sự với ông, tôi nghe qua cái nghề hạ bạc này cũng lạ. Bởi lẽ, ngư dân đi suốt nhiều ngày liền trên biển, thu hoạch nhiều thủy sản, bán được nhiều tiền, nhưng không dư dả. Thấy tôi ngạc nhiên, ông Cường giải thích, làm nghề khai thác của trời, một bộ phận ngư phủ tiêu xài phóng khoáng nên không dư nhiều. “Chưa kể trong quá trình đi biển rất nguy hiểm, khi gặp mùa sóng to, gió lớn, ốm đau đột ngột…”, ông Cường tâm sự. Nghe ông Cường trải lòng mà tôi nhớ đến câu nói: “Ăn của rừng rưng rưng nước mắt. Ăn của biển đau thắt ruột gan”.

Chiều buông nhanh, chúng tôi gặp anh Trần Đặng Đấu (47 tuổi), ngụ phường Vĩnh Thông xách thùng ghẹ từ dưới ghe lưới lên cân cho tiểu thương. Bước lại hỏi thăm mới biết anh làm nghề giăng lưới ghẹ trên biển. Tính đến nay, anh Đấu có hơn 20 năm sống bằng nghề này. Anh cho biết, ngày nào êm sóng, gió thì giăng lưới thu hoạch hơn 20kg ghẹ, cá ngát, tôm tích... “Sau Tết, vợ chồng tôi xuất hành sớm để giăng lưới ghẹ lấy lộc đầu năm. Ngày nào trúng mánh, vợ chồng tôi thu nhập hơn 1 triệu đồng. Nhờ vậy, có tiền trang trải cuộc sống gia đình”, anh Đấu bộc bạch.

Ở xóm ngư phủ này, có hàng chục chiếc ghe, vỏ lãi sống bằng nghề giăng lưới ghẹ. Trời vừa sập tối, họ giong ghe ra khơi bủa lưới. Cơn gió lướt nhẹ qua mặt biển đẩy chiếc ghe lưới chòng chành theo sóng nước. Nhìn ngoài xa, những chiếc ghe thả lưới khuất dần trong buổi chiều tà tắt nắng. Anh Đấu tâm sự, nghề giăng lưới ghẹ làm ăn được nhất từ sau Tết kéo dài đến tháng 3 âm lịch, vì trời êm, biển lặng. Lưới giăng thẳng hàng không bị gió cuốn trôi, dính nhiều ghẹ, kiếm tiền triệu.

Chia tay anh Đấu, tôi bước qua xóm thu mua cá của tiểu thương. Chiều dần buông, trong vựa cá của chị Trần Thị Thủy, ngụ phường Vĩnh Thông vẫn còn đông người đang ngồi cắt cá cơm than để giao cho mối lái. Những người làm thuê miệt mài làm sạch mớ cá, nhận tiền công mỗi ký 5.000 đồng. Nhờ nghề này mà người làm thuê trong xóm có thu nhập khá ổn định. Chị Trần Thị Thủy - chủ vựa cá bày tỏ, mỗi ngày vựa cá của chị có khoảng 20 người đến làm công, bình quân mỗi người kiếm được hơn 200.000 đồng/ngày. Cá được cắt đầu xong, chị Thủy cân lại cho chủ vựa phơi khô.

Chia tay xóm ngư phủ, tiếng máy chạy dưới kênh, tiếng í ới gọi nhau của những người làm cá, tạo nên bức tranh lao động nhộn nhịp bên bờ biển Tây Nam.

THÀNH CHINH