Tuổi thơ mặn vị biển

Em Nguyễn Minh Tâm khuân vác hải sản, phụ mẹ nuôi em đi học. Ảnh: ÚT CHUYỀN

Mỗi buổi tinh mơ, khi mặt trời còn chưa kịp ló dạng, những xóm nhỏ ở xã Kiên Lương đã sáng đèn từ ghe, tàu chuẩn bị ra khơi. Tiếng máy nổ hòa cùng tiếng sóng biển tạo nên nhịp sống quen thuộc của vùng ven biển. Giữa dòng người tất bật ấy, nhiều đứa trẻ với làn da rám nắng cũng lặng lẽ bước xuống ghe thay vì khoác cặp đến trường như bạn bè cùng trang lứa. Với các em, tuổi thơ không gắn với bảng đen, phấn trắng mà gắn với mùi cá tanh, đôi tay lấm nước biển và những đêm dài lênh đênh trên sóng nước.

Em Nguyễn Minh Tâm (14 tuổi) sớm dang dở chuyện học hành để phụ gia đình mưu sinh. 4 năm trước, cha em mất sau một vụ tai nạn giao thông. Mẹ bươn chải bằng đủ nghề nuôi 2 anh em. Là anh lớn trong nhà, nhìn mẹ ngày càng gầy gò vì lao lực, Tâm quyết định nghỉ học từ lớp 7 để đi làm phụ mẹ, nhường cơ hội đến trường cho em.

Dù mới 14 tuổi nhưng Tâm trông chững chạc hơn hẳn bạn bè cùng trang lứa. Gương mặt rám nắng, đôi tay chai sần cùng ánh mắt nhiều suy nghĩ là dấu vết của những tháng ngày sớm bươn chải. Em nhận đủ việc theo mùa, khi theo ghe ra biển, lúc khuân vác hải sản ở bến cá, miễn có thêm thu nhập phụ giúp mẹ. Nhắc đến chuyện nghỉ học, Tâm chỉ cười hiền: “Em cũng nhớ trường lớp lắm, nhưng thấy mẹ cực quá nên em muốn đi làm để mẹ đỡ vất vả, còn em út được học đến nơi đến chốn”.

Ông Trương Văn Tuấn (dượng của Tâm) nhiều năm qua luôn cưu mang và đỡ đần 2 anh em, xúc động kể: “Hồi Tâm còn đi học, mọi gánh nặng đều đè lên vai mẹ nó. Có lúc túng quẫn quá phải xin ứng lương trước để lo tiền ăn học cho 2 đứa. Thấy mẹ bệnh nên nó nhất quyết nghỉ học đi làm phụ mẹ nuôi em”.

Em Nguyễn Minh Tâm, ngụ xã Kiên Lương khuân vác hải sản, phụ mẹ nuôi em đi học. Ảnh: ÚT CHUYỀN

Ở một vùng ven biển của xã Tân Thạnh, em Nguyễn Long Em mới 10 tuổi cũng sớm rời xa trường lớp. Trong khi nhiều bạn bè cùng tuổi còn vô tư với chuyện học hành, Long Em đã quen với những buổi lội bùn ven biển bắt cá thòi lòi để kiếm tiền phụ gia đình. Mẹ em đi bán vé số dạo, cha theo ghe đánh bắt xa bờ, cuộc sống chật vật khiến tuổi thơ của em gắn bó nhiều hơn với những bãi bồi đầy bùn đất.

Giữa trưa nắng gắt, Long Em vẫn lom khom trên bãi bồi ven biển, cả người lấm lem bùn đất. Những hôm may mắn bắt được nhiều cá, em có thể bán kiếm khoảng 40.000 - 50.000 đồng, phụ mẹ mua gạo cho bữa cơm gia đình. Khi được hỏi về ước mơ sau này, Long Em hồn nhiên đáp: “Lớn lên con muốn đi biển để kiếm tiền nuôi ba mẹ. Biết nghề biển vất vả và nhiều hiểm nguy, nhưng đi biển thì mới có tiền”. Câu trả lời ngây ngô của đứa trẻ 10 tuổi khiến người nghe không khỏi chạnh lòng. Ở cái tuổi đáng lẽ chỉ biết đến những trò chơi trẻ thơ, em đã sớm mang trong mình nỗi lo cơm áo và khát khao được đỡ đần cha mẹ.

Ông Nguyễn Hùng Nghi - Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tân Thạnh cho biết, toàn xã hiện có 117 trẻ em bỏ học để mưu sinh. Phần lớn xuất thân từ gia đình khó khăn, cha mẹ làm nghề biển bấp bênh nên sớm phải nghỉ học. “Nhiều em làm đủ nghề như bán vé số, mò nghêu, bắt sò, gỡ lưới thuê, phụ việc trên ghe cá hoặc nhặt hải sản ven biển. Phía sau những con số ấy là rất nhiều câu chuyện khiến ai nghe cũng day dứt”, ông Nghi chia sẻ.

Chiều xuống, những chiếc ghe trở về khoang đầy cá tôm. Dọc các bến biển, lũ trẻ lại tất bật khuân vác, lựa cá, phân loại hải sản dưới ánh đèn vàng nhòe trong gió biển. Những đứa trẻ ven biển lớn lên cùng vị mặn của biển khơi, quen với nhọc nhằn mưu sinh nhiều hơn tiếng trống trường. Điều các em cần nhất không chỉ là một bữa cơm đủ đầy mà còn là cơ hội được tiếp tục học tập, để giấc mơ tuổi thơ không phải dang dở giữa mênh mông sóng nước.

ÚT CHUYỀN