
Dòng kênh Vĩnh Tế đoạn phường Tịnh Biên. Ảnh: THÀNH CHINH
Những dòng kênh ở vùng Tứ giác Long Xuyên như kênh Vĩnh Tế, kênh Thoại Hà, kênh Cái Sắn, kênh Võ Văn Kiệt đều là những mạch nguồn kỳ diệu, kết nối quá khứ với hiện tại, đánh thức miền đất hoang sơ, mở ra cánh cửa thịnh vượng và an lành. Dòng kênh Vĩnh Tế, cái tên mang theo ký ức thời mở cõi, chảy từ miền biên giới về hòa vào sông Hậu mênh mông. Trên mỗi cung đường nó đi qua, Vĩnh Tế như lặng lẽ kể chuyện những người dân binh, người lính và cả những người phụ nữ một thời gồng gánh, đào đất mở kênh. Giữa cái nắng như nung, mưa như trút, bao giọt mồ hôi, nước mắt và cả máu xương đã thấm đẫm vào lòng đất, thành từng lớp trầm tích bồi đắp nên những mùa lúa vàng, những xóm làng bình yên hôm nay.
Khi hoàng hôn buông xuống trên dòng kênh Vĩnh Tế, mặt nước phản chiếu ánh nắng vàng rực rỡ, nhuốm màu ký ức xa xưa. Dòng nước chảy êm đềm nhưng sâu thẳm là những câu chuyện về những người con phương Nam dũng cảm, đã hy sinh tuổi thanh xuân, sức lực và thậm chí cả tính mạng để nối dài những con đường mở đất. Những bờ kênh, những hàng cây ven đường vẫn đứng đó lặng im chứng kiến bao cuộc đổi thay của thời gian và không gian, nhắc nhở chúng ta về công ơn của tiền nhân.
Kênh Thoại Hà êm đềm và xanh ngắt như một dải lụa vắt qua cánh đồng bất tận. Nơi đây từng là một vùng đất cằn cỗi, khô hạn, giờ đã xanh tươi và mát lành. Có dòng nước ấy, người ta nghe được tiếng nói vọng từ quá khứ, của Thoại Ngọc Hầu với tầm nhìn xa trông rộng, với trái tim kiên cường và lòng thương dân sâu sắc. Kênh Thoại Hà đã biến vùng đất hoang sơ trở nên trù phú, làm bật lên sức mạnh của ý chí con người trước thiên nhiên khắc nghiệt.
Những buổi sớm mai, khi sương mờ còn giăng kín ruộng đồng, dòng kênh Thoại Hà đẹp mơ màng như một bức tranh thủy mặc. Làn nước phẳng lặng phản chiếu bóng những hàng dừa, những cây bần ven kênh, tạo nên khung cảnh thanh bình, an yên. Người dân gắn bó với dòng kênh, ngày ngày vớt bèo, chèo xuồng, cấy cày vun xới, cuộc sống giản dị mà thấm đẫm tình người. Dòng kênh như mạch sống, như máu thịt gắn kết cộng đồng, nuôi dưỡng tâm hồn và ước mơ của bao thế hệ.
Cái Sắn rộng mở và bao dung, nối liền 2 bờ quê hương, hòa hợp dòng chảy văn hóa, tạo nên những nhịp cầu thân ái. Mỗi con nước lên xuống trên dòng kênh ấy là mỗi lần thời gian vỗ về những đổi thay của quê hương, ghi dấu sự bao dung của đất và lòng người. Trên những chiếc ghe, xuồng xuôi ngược, có nụ cười hiền hậu của người dân chất phác, có ánh mắt của những đứa trẻ thơ trong veo như giọt sương mai, hứa hẹn một tương lai tươi sáng.
Chiều chiều, khi những cánh cò trắng bay về tổ, dòng kênh Cái Sắn vang lên những âm thanh quen thuộc của cuộc sống đời thường. Tiếng chèo khua nước, tiếng nói cười rộn rã, tiếng hát dân ca vọng lên từ những mái nhà ven kênh, tất cả hòa quyện thành bản giao hưởng ngọt ngào của miền quê. Dòng kênh không chỉ là con đường giao thương mà còn là không gian văn hóa sống động, nơi lưu giữ những giá trị truyền thống đẹp đẽ và sâu sắc của cộng đồng.
Dòng kênh Võ Văn Kiệt - con kênh trẻ tuổi nhất nhưng cũng đầy sức sống mãnh liệt, một chứng nhân cho sự sáng tạo, đổi mới và vươn xa. Đó là dòng chảy hiện đại, mở ra những cung đường mới, những cơ hội mới cho vùng đất phương Nam. Như người xưa, thế hệ hôm nay tiếp tục đào kênh, mở lối, thổi vào miền đất này hơi thở mới, năng lượng mới, để lại cho mai sau một tài sản quý giá.
Dọc kênh Võ Văn Kiệt, người ta dễ dàng bắt gặp những hình ảnh sống động về sự phát triển, những con đường trải nhựa, những khu dân cư mới mọc lên nhanh chóng, những cánh đồng công nghệ cao mang lại mùa màng bội thu. Dòng kênh như một lời khẳng định về khả năng của con người trong việc làm chủ thiên nhiên, biến những ý tưởng táo bạo thành hiện thực, đem lại sự phồn vinh, sung túc cho quê hương.
Những dòng kênh như sợi chỉ bạc, thêu dệt nên bức tranh lung linh của Tứ giác Long Xuyên. Chúng ta, những người hậu thế, mỗi lần bước chân qua những cây cầu nhỏ, đứng trên bờ kênh ngắm nhìn dòng nước đều không thể không cúi mình lặng yên, để nghe thật rõ tiếng vọng từ quá khứ, để biết ơn và tự hào về những tiền nhân mở đất, người đã gửi lại cho ta những dòng kênh diệu kỳ này. Và hơn thế nữa, chúng ta hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn và tiếp tục phát triển những thành quả vĩ đại đó, để những dòng kênh mãi chảy tràn sức sống, nuôi dưỡng và chở che cho những thế hệ mai sau.
MỘC NHIÊN