Người trẻ trước ngã rẽ “đi hay ở”

Anh Ngô Văn Kiệt phân loại cua, đóng hàng giao khách. Ảnh: BẢO TRÂN

Bám quê

Trời vừa hửng sáng, con đường dẫn vào ấp Ba Biển, xã Tây Yên còn đẫm sương, nhịp mưu sinh của vùng ven biển bắt đầu nhộn nhịp. Trong khoảng sân nhỏ trước nhà, anh Ngô Văn Kiệt (24 tuổi) chuẩn bị một ngày mới với việc cân cua, tôm, phân loại, đóng hàng cho kịp giao mối. Anh gắn bó với nghề thu mua tôm, cua từ năm 2021, sau thời gian bôn ba làm thuê ở nhiều nơi. “Tận dụng lợi thế sẵn có của quê nhà cùng kinh nghiệm gia đình, tôi chọn ở quê lập nghiệp. Hằng ngày, khoảng từ 5 giờ tôi dọn đồ nghề thu mua cua”, anh Kiệt nói, tay vẫn thoăn thoắt lựa cua, cột dây.

Công việc tưởng chừng đơn giản, nhưng thực tế vẫn gặp áp lực do đầu tư nhiều vốn liếng nhập hàng mỗi ngày, chi phí vận chuyển, giá lên xuống rồi hao hụt do cua, tôm chết… Nhưng đổi lại, nghề này vẫn “dễ thở” hơn làm thuê. Thu nhập tuy không cố định, nhưng nếu chịu khó thì vẫn có đồng vô, đồng ra. Quan trọng hơn, anh làm chủ được thời gian, không bị bó buộc. Không dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, anh Kiệt đang tìm cách mở rộng nguồn hàng, kết nối thêm với chợ đầu mối và bán qua mạng xã hội. Anh Kiệt chia sẻ: “Giờ ai cũng bán online, mình không làm thì khó cạnh tranh. Làm ở quê cũng phải thay đổi tư duy mới phát triển được”.

Khi nắng lên khỏi hàng dừa ven đường, anh Nguyễn Thanh An (28 tuổi), ngụ xã Đông Thái cũng vừa kết thúc vài chuyến giao hàng buổi sáng. Chiếc xe máy dừng lại trước hiên nhà, phía sau vẫn còn lỉnh kỉnh thùng hàng buộc chặt. Anh tháo khẩu trang, lau vội mồ hôi, rồi tranh thủ uống ngụm nước trước khi chuẩn bị cho lượt giao tiếp theo. Nhìn dáng người gầy, sạm nắng, ít ai nghĩ anh cũng từng ấp ủ những dự định đi xa như bao người trẻ khác. “Hồi đó cũng muốn đi xa, kiếm nhiều tiền, làm cái gì đó lớn hơn. Nhưng năm 2024, mẹ phát bệnh nặng nên tôi quyết định ở quê tìm việc”.

Ở quê, không có việc làm ổn định, anh xoay xở đủ nghề trước khi bén duyên với công việc giao hàng cho một đơn vị vận chuyển tại An Biên. Công việc tưởng tạm thời, nhưng rồi gắn bó đến nay. Một ngày của anh An bắt đầu từ sáng sớm, nhận đơn, phân tuyến, rồi chạy liên tục qua các ấp, xã. Thu nhập dao động từ 300.000 - 500.000 đồng/ngày tùy lượng đơn.

Tìm cơ hội phát triển

Nếu ở quê là lựa chọn giữ nhịp sống ổn định, thì với nhiều người trẻ rời quê là con đường rõ ràng hơn để tìm kiếm cơ hội phát triển. Tốt nghiệp ngành kinh doanh quốc tế, chị Phạm Yến Linh (26 tuổi), quê ở xã An Biên chọn ở lại thành phố bắt đầu hành trình riêng của mình. Hiện, chị là trưởng phòng nhân sự tại một công ty công nghệ phần mềm ở TP. Cần Thơ. Chị Linh chia sẻ: “Ở địa phương, cơ hội làm việc đúng với chuyên môn của tôi không nhiều. Trong khi đó, ở thành phố có môi trường làm việc năng động, chuyên nghiệp, tôi được học hỏi, phát triển và có lộ trình thăng tiến rõ ràng”.

Thời gian trong ngày của chị Linh gần như kín. Laptop luôn mở, điện thoại liên tục báo tin nhắn. Các cuộc họp, kế hoạch tuyển dụng, đánh giá nhân sự nối nhau không dứt. Thu nhập khoảng 12 triệu đồng/tháng, nhưng sau chi phí và gửi về gia đình, chị khi trừ còn lại khoảng 2 triệu đồng. Nhịp sống gấp gáp khiến bữa cơm thường vội vàng, những lần về quê cũng thưa dần. Đôi khi chị nghĩ đến chuyện quay về. Nhưng với chị, đi xa không phải là rời bỏ, mà là một cách chuẩn bị. “Khi có điều kiện phù hợp, tôi vẫn muốn trở về, làm gì đó cho quê mình”, chị Linh nói.

Kỳ nghỉ lễ vừa rồi, vợ chồng chị Nguyễn Phương Nhi (28 tuổi), quê xã An Minh về thăm quê. Hai con của chị ríu rít bên ông bà, tiếng cười lan khắp góc nhà, anh chị thì tranh thủ ghé thăm họ hàng, bù lại những tháng ngày xa cách. Sau 8 năm làm công nhân ở Đồng Nai, cuộc sống của họ dần vào guồng. Vợ chồng anh chị đón con lên để tiện chăm sóc. “Làm riết cũng quen. Mỗi người hơn 12 triệu đồng/tháng, đủ trang trải cho gia đình”, chị Nhi nói.

Nhưng phía sau sự “quen” ấy là những ca làm kéo dài, chi phí sinh hoạt ngày một tăng và những lần về quê thưa dần. Nỗi nhớ nhà không phải lúc nào cũng nói thành lời, nhưng vẫn âm ỉ qua từng cuộc điện thoại, từng chuyến xe về vội. “Xa nhà thì nhớ, nhưng giờ về cũng chưa biết làm gì. Vợ chồng tôi đang tích lũy vốn, dành dụm cho tương lai. Chồng tôi tranh thủ học lấy bằng lái xe ô tô, mong sau này về quê dễ kiếm việc hơn. Còn tôi ấp ủ mở tiệm tạp hóa nhỏ, buôn bán đủ sống và được ở gần ba mẹ”, chị Nhi chia sẻ.

Ngày nay, người trẻ sẵn sàng rời quê để học hỏi, tích lũy, tìm cơ hội, nhưng cũng tính toán đường trở về khi điều kiện phù hợp. Khi khoảng cách về việc làm, thu nhập dần thu hẹp, ngay tại quê nhà cũng có thể tạo dựng sinh kế bền vững.

BẢO TRÂN