Văn hóa từ cơ sở tạo sức mạnh nội sinh

Học sinh trải nghiệm khoa thi Minh kinh bác học xưa tại Bảo tàng tỉnh. Ảnh: PHẠM HIẾU

Con đường bê tông dẫn vào ấp Vĩnh Trinh, xã Vĩnh Thuận (tỉnh An Giang) rộn ràng hơn thường ngày. Người dân háo hức chỉnh trang nhà cửa, cắt tỉa hàng rào cây xanh cho gọn gàng, sơn lại bức tường phai màu theo năm tháng như gửi gắm mong ước khởi đầu năm mới tươm tất hơn. Phía xa, những lão nông miệt mài vá đường giúp bà con đi lại thuận tiện hơn… “Con đường không còn ổ gà sẽ đẹp hơn, bà con và học sinh đi lại cũng dễ dàng. Dịp Tết này, xe lưu thông an toàn là chúng tôi rất mừng”, ông Trần Văn Đấu (60 tuổi), ngụ ấp Vĩnh Trinh nói. 

Tròn 5 năm qua, hầu như buổi vá đường, sửa cầu nào tại địa phương, ông Đấu đều có mặt. Ông bảo, đó không phải là trách nhiệm mà vì một điều giản dị là góp sức giữ cho quê hương, xóm ấp khang trang, sạch đẹp, nếp sống nghĩa tình, đoàn kết, những giá trị mà ông gọi là “cái gốc của người Việt”.

Hầu hết, các địa phương trong tỉnh thể hiện tinh thần đoàn kết qua những mô hình tự quản ở cơ sở, từ tổ hòa giải, tổ nhân dân tự quản đến phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa gắn với xây dựng nông thôn mới… đều được người dân tích cực tham gia, hưởng ứng. Chính nhờ sự đồng thuận đó, không chỉ tạo nên diện mạo mới cho nông thôn khang trang, sạch đẹp mà tinh thần cố kết cộng đồng được nâng lên đáng kể.

Chi hội trưởng Chi hội Cựu chiến binh ấp Bình Thành, xã Vĩnh Bình Phan Văn Tổng cho biết, ở ấp, mỗi khi có hộ gặp khó khăn, bà con lại cùng nhau góp công, góp của, không ai đứng ngoài. Gần nhất, chi hội đã hỗ trợ 2 hội viên có hoàn cảnh khó khăn thoát nghèo… “Ngày xưa ai cũng nghèo mà còn thương nhau, huống hồ nay khá hơn thì sống càng phải có tình, có nghĩa, đùm bọc những hoàn cảnh khó khăn vươn lên trong cuộc sống”, ông Tổng chia sẻ.

Câu chuyện của ông Đấu nói riêng, của Đội sửa chữa cầu đường bị hư hỏng nhẹ ấp Vĩnh Trinh nói chung và cả câu chuyện ở ấp Bình Thành không phải là cá biệt. Ở nhiều vùng quê hôm nay, văn hóa không còn là khái niệm trừu tượng mà hiển hiện sinh động trong cuộc sống đời thường.

Họ cùng nhau giữ gìn môi trường, giúp đỡ hộ  có hoàn cảnh khó khăn, chăm lo việc học cho con trẻ, giữ nếp nhà, làng xóm yên vui, nghĩa tình… Tất cả những biểu hiện ấy đều bắt nguồn từ truyền thống tốt đẹp ngàn đời của dân tộc ta là yêu nước, đoàn kết, nhân nghĩa, cần cù sáng tạo trong lao động, hiếu học.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước dành mọi nguồn lực phát triển để văn hóa thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, niềm tự hào dân tộc, niềm tin, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đồng thời, đưa văn hóa trở thành trung tâm của mục tiêu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Tiến sĩ Nguyễn Hữu Thọ - Trường Đại học Kiên Giang cho rằng, phát huy văn hóa truyền thống trong đời sống chính là con đường bền vững để xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh; là nền tảng để địa phương phát triển hài hòa giữa kinh tế và xã hội. “Khi văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh, đời sống mới không chỉ đổi thay về diện mạo mà còn được nâng cao về chiều sâu, chất lượng và giá trị nhân văn”, ông Nguyễn Hữu Thọ khẳng định.

Theo ông Nguyễn Hữu Thọ, xét ở góc độ quan hệ quốc tế, văn hóa truyền thống Việt Nam từ lâu đã vượt khỏi ranh giới quốc gia. Biểu hiện gần nhất là, mặc dù rất khó khăn nhưng Việt Nam vẫn dành nguồn lực sẻ chia với người dân thế giới trong đại dịch COVID-19; cử lực lượng tham gia giữ gìn hòa bình Liên hợp quốc; ủng hộ nhân dân trên thế giới khắc phục hậu quả động đất, siêu bão, trợ giúp nhân dân Cu Ba…

“Tất cả các hoạt động trên đều khởi nguồn từ văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc: Nhân nghĩa, tương thân tương ái, yêu chuộng hòa bình… Đó vừa là bản sắc, đồng thời cũng tạo nên uy tín, vị thế quốc gia trên trường quốc tế”, ông Nguyễn Hữu Thọ nhận định.

PHẠM HIẾU